Ik was Dick wel eens tegenkomen op andere herdenkingen, waar hij bekend stond als de langst-levende Nederlandse overlevende van de atoombom op Nagasaki. Maar juist door het ongelofelijke feit dat hij die bom, die slechts 2 km van hem af neerkwam, had overleefd was alle aandacht naar dát onderdeel in zijn levensverhaal gegaan en was nooit (ook bij mij niet) de vraag opgekomen hoe hij in Nagasaki terecht was gekomen.
Maar zoals in juli 2018 bleek, was hij in twee etappes naar Japan vervoerd. Twee helletochten op twee verschillende Hellships: de Maebashi Maru en de Hawaii Maru.
Direct nadat ik dit bericht ontving, heb ik Dick opgebeld. Toen ik hem vertelde dat ik enorm blij was hem gevonden te hebben, zei hij: “wel een beetje laat, meneer Roelfsema”. Ik bood mijn excuses aan, maar vroeg hem hoe ik hem ooit als Hellship-overlever had kunnen vinden als hij er al die 73 jaren na de oorlog nooit bij ons over had verteld?” “Dat is ook wel weer waar”, zei hij. Ik nodigde hem gelijk uit om naar de jaarlijkse herdenking te komen. Hij nam de uitnodiging direct aan, mits zijn dochter hem kon rijden. En Dick was er op die zaterdag in september 2018. Bij ons monument op Bronbeek. Net als Maurits Baal en Willem Punt. Drie overlevers op een rij: Dick Büchel van Steenbergen (98), Willem Punt (97) en Maurits Baal (95). Een ongelooflijk bijzonder driemanschap. En de Commandant der Strijdkrachten, Admiraal Bauer sprak hen warme woorden van diep respect toe.
Na afloop zaten de drie mannen naast elkaar in de Kumpulan en signeerden het boek van Willem Punt “Survivor” dat die dag het daglicht zag. Een boektitel die wonderbaarlijk genoeg op hen alledrie kon slaan.
Na afloop van deze memorabele herdenking, namen we afscheid, in de hoop elkaar in 2019 weer op dezelfde plek te ontmoeten.
Het bestuur van de Stichting Slachtoffers Japanse Zeetransporten in Zuid-Oost Azië (19420-1945) is dan ook zeer geschrokken toen hen het totaal onverwachte bericht bereikte dat “vader, opa en broer”, Dick Büchel van Steenbergen, geboren Indramajoe 17 juni 1920, op woensdag 10 juli te Eindhoven was overleden.
Zo kort na zijn 99ste verjaardag en onze uitnodiging van 8 juli om ook dit jaar bij de herdenking op Bronbeek aanwezig te zijn. Dat laatste mag niet meer zo zijn. We zullen hem missen.
We hopen van harte dat zijn laatste levensjaar in vrede is verlopen na zo’n lang en bewogen leven, en zullen hem zondag 15 september tijdens onze herdenking vanzelfsprekend gedenken bij ook “zijn” monument vol herinneringen. We zullen bloemen leggen bij de scheepsnamen Maebashi Maru en Hawaii Maru te midden van die andere 184 namen van Hellships.
Wij wensen de familie van Dick sterkte toe met dit grote verlies en hopen op een voor hen gedenkwaardig afscheid tijdens de crematieplechtigheid op woensdag 17 juli aanstaande.
In gedachten zijn wij bij hen.
Namens het bestuur SHSJZ, overlevenden en nabestaanden,
drs. Heiko Roelfsema
Voorzitter SHSJZ
